‘গজিনী’ খ্যাত প্ৰবীণ অভিনেতা প্ৰদীপ ৰাৱটৰ দেহাৱসান: তেজৰ কৰ্কট ৰোগৰ ভয়াৱহতা আৰু ইয়াৰ লক্ষণসমূহৰ প্ৰতি চিকিৎসকৰ বিশেষ সতৰ্কবাণী
বিশেষ প্ৰতিবেদক, মুম্বাই: চলচ্চিত্ৰ জগতত গভীৰ শোকৰ ছাঁ পেলাই শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰিলে বলীউদৰ জনপ্ৰিয় অভিনেতা প্ৰদীপ ৰাৱটে। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল ৭৪ বছৰ। 'গজিনী' ছবিত ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰত কৰা অনবদ্য অভিনয়ৰে দৰ্শকৰ মনত আজীৱন খোপনি পোতা প্ৰবীণ অভিনেতাগৰাকী দীৰ্ঘদিন ধৰি তেজৰ কৰ্কট ৰোগ (ব্লাড কেন্সাৰ)ত আক্ৰান্ত হৈ আছিল। মুম্বাইৰ কোকিলাবেন ধীৰুভাই আম্বানী চিকিৎসালয়ত চিকিৎসাধীন অৱস্থাত তেওঁ শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰে। হিন্দী, তামিল আৰু তেলেগুকে ধৰি কেইবাটাও ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰা ৰাৱটৰ মৃত্যুত সমগ্ৰ দেশতে শোকৰ ছাঁ পৰিছে। অভিনেতাগৰাকীৰ এই বিয়োগে দেশবাসীক পুনৰ এবাৰ তেজৰ কৰ্কট ৰোগৰ দৰে এক ভয়াৱহ ব্যাধিৰ প্ৰাৰম্ভিক লক্ষণ আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৰোধৰ বাবে ল’বলগীয়া সাৱধানতাসমূহৰ প্ৰতি সজাগ হ’বলৈ সোঁৱৰাই দিছে।
তেজৰ কৰ্কট ৰোগ (Blood Cancer) কি?
চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ মতে, তেজ, অস্থিমজ্জা (Bone marrow) বা লসিকা তন্ত্ৰ (Lymphatic system) আক্ৰান্ত কৰা কৰ্কট ৰোগেই হৈছে ব্লাড কেন্সাৰ। এই ৰোগে শৰীৰৰ স্বাভাৱিক ৰক্তকণিকা উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াত তীব্ৰ বাধাৰ সৃষ্টি কৰে। ফলস্বৰূপে শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা ক্ৰমাৎ হ্ৰাস পায়, অক্সিজেন পৰিবহণ ব্যাহত হয় আৰু শৰীৰৰ বিভিন্ন অংশৰ পৰা অস্বাভাৱিক ৰক্তক্ষৰণৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়।
প্ৰধানকৈ তেজৰ কৰ্কট ৰোগ তিনি প্ৰকাৰৰ:
১. লিউকেমিয়া (Leukemia): য’ত অস্থিমজ্জাত অস্বাভাৱিক হাৰত শ্বেত ৰক্তকণিকা উৎপাদিত হয়।
২. লিম্ফোমা (Lymphoma): এই কৰ্কট ৰোগৰ উৎপত্তি হয় ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰা লসিকা তন্ত্ৰত।
৩. মাল্টিপল মাইল’মা (Multiple Myeloma):ই প্লাজমা কোষত আক্ৰান্ত হয়, যিয়ে শৰীৰৰ প্ৰতিৰোধী এণ্টিব’ডী উৎপন্ন কৰে।
আওকাণ কৰিব নোৱাৰা প্ৰাৰম্ভিক লক্ষণসমূহ:
তেজৰ কৰ্কট ৰোগৰ লক্ষণসমূহ প্ৰাৰম্ভিক অৱস্থাত অত্যন্ত সাধাৰণ যেন লাগে বাবে বহুতে ইয়াক আওকাণ কৰে। কিন্তু তলত উল্লেখ কৰা লক্ষণসমূহ দীৰ্ঘদিন ধৰি দেখা দিলে পলম নকৰি তৎকালিনভাৱে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ ল’ব লাগে:
- দীৰ্ঘদিন ধৰি শৰীৰত অস্বাভাৱিক দুৰ্বলতা বা ভাগৰুৱা অনুভৱ হোৱা।
- সঘনাই বিভিন্ন ধৰণৰ সংক্ৰমণ (Infection) ত আক্ৰান্ত হোৱা।
- অবিৰতভাৱে জ্বৰ উঠা অথবা ৰাতিৰ ভাগত অত্যধিক ঘাম ওলোৱা।
- সামান্য আঘাততে ছালৰ তলত ক’লা দাগ পৰা বা সহজে তেজ ওলোৱা।
- ডিঙি, কাষলতি বা কৰঙণৰ লসিকা গ্ৰন্থি (Lymph nodes) ফুলি উঠা।
- হাড় বা গাঁঠিৰ তীব্ৰ বিষ অনুভৱ হোৱা।
- কোনো স্পষ্ট কাৰণ নোহোৱাকৈ অস্বাভাৱিকভাৱে শৰীৰৰ ওজন হ্ৰাস পোৱা।
- উশাহ-নিশাহ লোৱাত কষ্ট হোৱা আৰু ৰক্তহীনতাৰ বাবে ছাল শেঁতা পৰি যোৱা।
আক্ৰান্ত হোৱাৰ মূল কাৰকসমূহ:
সাধাৰণতে বয়স বৃদ্ধিৰ লগে লগে এই ৰোগৰ আশংকা বৃদ্ধি পায় যদিও যিকোনো বয়সৰ লোকেই ইয়াত আক্ৰান্ত হ’ব পাৰে। পাৰিবাৰিক ইতিহাস (Family history), পূৰ্বে লোৱা কেমোথেৰাপী বা ৰেডিঅ’থেৰাপীৰ প্ৰভাৱ, অতিমাত্ৰা ধুমপান, বেনজিনৰ দৰে মাৰাত্মক ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ সংস্পৰ্শ, কিছুমান জিনীয় বিসংগতি আৰু দুৰ্বল ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাই ইয়াৰ আশংকা বহুখিনি বৃদ্ধি কৰে। অৱশ্যে বহু ক্ষেত্ৰত কোনো ধৰণৰ স্পষ্ট কাৰণ নোহোৱাকৈও এই ৰোগে শৰীৰত খোপনি পুতিব পাৰে।
ৰোগ নিৰ্ণয় আৰু আধুনিক চিকিৎসা পদ্ধতি:
তেজৰ কৰ্কট ৰোগ সঠিক সময়ত ধৰা পৰিলে চিকিৎসাৰ সফলতাৰ হাৰ যথেষ্ট বৃদ্ধি পায়। ৰোগ নিৰ্ণয়ৰ বাবে চিকিৎসকে সাধাৰণতে ‘কমপ্লিট ব্লাড কাউণ্ট’ (CBC), পেৰিফেৰেল ব্লাড স্মিয়াৰ, অস্থিমজ্জাৰ বায়’প্সী (Bone marrow biopsy), চিটি স্কেন (CT Scan) বা পেট স্কেন (PET Scan) আদি পৰীক্ষাৰ সহায় লয়।
সাম্প্ৰতিক সময়ত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অভূতপূৰ্ব উন্নতিৰ বাবে কেন্সাৰৰ কেইবাটাও উন্নত চিকিৎসা উপলব্ধ হৈছে। ৰোগীৰ পৰ্যায় আৰু ধৰণ অনুসৰি কেমোথেৰাপী, টাৰ্গেটেড থেৰাপী, ইমিউন’থেৰাপী, ৰেডিঅ’থেৰাপী, ষ্টেম চেল বা অস্থিমজ্জা প্ৰতিস্থাপন (Bone marrow transplant), আৰু অত্যাধুনিক ‘কাৰ-টি’ চেল থেৰাপী (CAR-T cell therapy) প্ৰয়োগ কৰা হয়।
প্ৰতিৰোধমূলক সাৱধানতা:
তেজৰ কৰ্কট ৰোগ সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰতিৰোধ কৰাৰ কোনো নিশ্চিত উপায় নাই যদিও স্বাস্থ্যকৰ জীৱনশৈলী অৱলম্বন কৰি ইয়াৰ আশংকা বহু পৰিমাণে হ্ৰাস কৰিব পাৰি। ধুমপান সম্পূৰ্ণৰূপে পৰিহাৰ কৰা, বিষাক্ত ৰাসায়নিক দ্ৰব্যৰ সংস্পৰ্শৰ পৰা আঁতৰি থকা আৰু নিয়মীয়া স্বাস্থ্য পৰীক্ষা কৰাটো অপৰিহাৰ্য। সৰ্বোপৰি, শৰীৰত দেখা দিয়া যিকোনো অস্বাভাৱিক পৰিৱৰ্তনক আওকাণ নকৰি সময়মতে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাই হৈছে এই মাৰাত্মক ব্যাধিৰ বিৰুদ্ধে আটাইতকয়ে ডাঙৰ সুৰক্ষা কৱচ।
Comments (0)
Be the first to comment on this story.