ফ্ৰান্সৰ ৰাফেল এফ-৫ যুদ্ধ বিমানৰ ডেলিভাৰীত বিলম্ব: ভাৰতৰ ১১৪খন যুঁজাৰু বিমান ক্ৰয়ৰ মেগা চুক্তিক লৈ প্ৰতিৰক্ষা মহলত চৰ্চা
বিশেষ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰতিবেদক, ০৬ আগষ্ট:বিশ্বৰ অন্যতম শক্তিশালী আৰু নিৰ্ভৰযোগ্য যুদ্ধ বিমান হিচাপে পৰিগণিত ‘ৰাফেল’ৰ ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ সংস্কৰণক লৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিৰক্ষা মহলত এক নতুন বিতৰ্কৰ সূচনা হৈছে। ফ্ৰান্সে নিজৰ আটাইতকৈ আধুনিক আৰু অত্যাধুনিক প্ৰযুক্তি সম্পন্ন ‘ৰাফেল এফ-৫’ (Rafale F5) সংস্কৰণৰ বাবে দীৰ্ঘদিন অপেক্ষা কৰিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশ কৰাৰ খবৰে এতিয়া নতুন দিল্লীৰ প্ৰতিৰক্ষা নীতি-নিৰ্ধাৰকসকলৰ মাজতো বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে। বিশেষকৈ ভাৰতে বায়ুসেনাৰ শক্তি বৃদ্ধিৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰা ১১৪খন ‘মাল্টি ৰ’ল ফাইটাৰ এয়াৰক্ৰাফ্ট’ (MRFA) ক্ৰয়ৰ মেগা চুক্তিৰ ওপৰত ইয়াৰ কিবা প্ৰভাৱ পৰিব নেকি, তাক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে।
শেহতীয়াকৈ ফ্ৰান্সৰ বায়ুসেনাৰ মুৰব্বী জেনেৰেল জেৰম বেলেংগাৰৰ (General Jérôme Bellanger) এক বিবৃতে এই বিতৰ্কক অধিক তীব্ৰতৰ কৰি তুলিছে। চলিত বৰ্ষৰ মে’ মাহত অনুষ্ঠিত এক উচ্চ পৰ্যায়ৰ বৈঠকৰ সবিশেষ তথ্য শেহতীয়াকৈ ৰাজহুৱা হৈছে, য’ত জেনেৰেল বেলেংগাৰে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে বৰ্তমানৰ গোলকীয় নিৰাপত্তা পৰিস্থিতিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ফ্ৰান্সে ২০৩৩ চন বা তাৰ পিছলৈকে ৰাফেল এফ-৫ ৰ বাবে অপেক্ষা কৰিব নোৱাৰে। তেওঁৰ মতে, জৰুৰী প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিবলৈ ফ্ৰান্সে বৰ্তমান উপলব্ধ থকা ৰাফেল এফ-৪ (Rafale F4) সংস্কৰণৰ যুদ্ধ বিমানহে অধিক পৰিমাণে ক্ৰয় কৰাত গুৰুত্ব দিয়া উচিত।
পূৰ্বৰ পৰিকল্পনা অনুসৰি ফ্ৰান্সে ২০৩১-৩২ চনৰ ভিতৰত ৰাফেল এফ-৫ ৰ যোগান ধৰাৰ লক্ষ্য স্থিৰ কৰিছিল যদিও বৰ্তমান এই সময়সীমা ২০৩৩-৩৪ চনলৈ পিছুৱাই দিয়া হৈছে। ৰাফেল এফ-৫ ক ভৱিষ্যতৰ আকাশী যুদ্ধৰ বাবে এক বৈপ্লৱিক প্লেটফৰ্ম হিচাপে গণ্য কৰা হয়। এই সংস্কৰণত নতুন প্ৰজন্মৰ হাইপাৰচ’নিক (Hypersonic) ক্ষেপণাস্ত্ৰ কঢ়িয়াব পৰা ক্ষমতা থকাৰ লগতে মানৱবাহী বিমান আৰু চালকহীন ড্ৰোনৰ যৌথ নিয়ন্ত্ৰণ প্ৰযুক্তি (Manned-Unmanned Teaming), অধিক শক্তিশালী ইঞ্জিন আৰু অত্যাধুনিক চেন্সৰ ব্যৱস্থা সংলগ্ন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই জটিল কাৰিকৰী উন্নীতকৰণৰ বাবেই ইয়াৰ ডেলিভাৰীত বিলম্ব হোৱা বুলি জানিব পৰা গৈছে।
ভাৰতীয় বায়ুসেনাই দীৰ্ঘদিন ধৰি ১১৪খন নতুন বহুমুখী যুঁজাৰু বিমান (MRFA) ক্ৰয়ৰ এক বৃহৎ আঁচনি প্ৰস্তুত কৰি আহিছে। প্ৰতিৰক্ষা সূত্ৰৰ মতে, এই প্ৰস্তাৱিত চুক্তিত ক্ৰয় কৰিবলগীয়া কিছুমান বিমান ৰাফেল এফ-৫ মানদণ্ডৰ কৰাৰ এক পৰিকল্পনা আছিল। এতিয়া ফ্ৰান্সে নিজেই এফ-৫ যোগানত বিলম্ব কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পিছত ভাৰতে এই যুদ্ধ বিমানসমূহ কেতিয়া লাভ কৰিব, তাক লৈ ধোঁয়াশাৰ সৃষ্টি হৈছে। অৱশ্যে ১১৪খন বিমানৰ বাবে ভাৰত আৰু ফ্ৰান্সৰ মাজত এতিয়াও কোনো চূড়ান্ত চুক্তি স্বাক্ষৰিত হোৱা নাই।
যুদ্ধ বিমানখনৰ নিৰ্মাণকাৰী প্ৰতিষ্ঠান ‘ডাছল্ট এভিয়েচন’ (Dassault Aviation) বৰ্তমান তীব্ৰ ডেলিভাৰীৰ চাপৰ সন্মুখীন হৈছে। ফ্ৰান্সৰ ঘৰুৱা প্ৰয়োজনৰ উপৰিও ভাৰতৰ সৈতে হ’ব পৰা সম্ভাৱ্য চুক্তি আৰু ইতিমধ্যে ইজিপ্ত, কাটাৰ, ক্ৰ’ৱেচিয়া, সংযুক্ত আৰব আমিৰাত (UAE), ইণ্ডোনেচিয়া তথা ছাৰ্বিয়াৰ দৰে কেইবাখনো দেশে এই যুদ্ধ বিমানখন ক্ৰয়ৰ বাবে অৰ্ডাৰ দি থৈছে। এই চাপ চম্ভালিবলৈ কোম্পানীটোৱে উৎপাদন ক্ষমতা পূৰ্বৰ মাহিলী দুখন বিমানৰ পৰা বৃদ্ধি কৰি বৰ্তমান তিনিখনলৈ লৈ গৈছে আৰু অনাগত দিনত ইয়াক চাৰিখনলৈ বৃদ্ধি কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।
ভাৰতৰ বাবে ইতিবাচক দিশটো হৈছে যে পূৰ্বে ক্ৰয় কৰা ৩৬ খন ৰাফেল যুদ্ধ বিমান ফ্ৰান্সে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমাৰ ভিতৰতে ভাৰতক সফলতাৰে ডেলিভাৰী দিছিল। এতিয়া প্ৰশ্ন হৈছে, ভাৰতে নিজৰ সামৰিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ভৱিষ্যতৰ ৰাফেল এফ-৫ সংস্কৰণলৈ অপেক্ষা কৰিব নে বৰ্তমান উপলব্ধ থকা এফ-৪ প্লেটফৰ্মকে মেগা চুক্তিখনৰ বাবে বাছি ল’ব। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো অনাগত দিনত নতুন দিল্লী আৰু পেৰিছৰ মাজত হ’বলগীয়া দ্বিপাক্ষিক প্ৰতিৰক্ষা আলোচনাত অন্যতম মূল এজেণ্ডা হিচাপে পৰিগণিত হ’ব।
Comments (0)
Be the first to comment on this story.